Smeerschema voor rijtuig patent assen:

Wie goed smeert, rijdt goed. Een spreekwoord uit de oude doos. De collinge patentas, gepatenteerd in 1811 en vanaf circa 1825 ook veel toegepast buiten Engeland, is meer dan welke as dan ook gevoelig voor beschadigingen. Een goed smeergebruik is dan ook noodzakelijk. Smeer wiel voor wiel. Zo voorkomt men onderling verwisselen. Controleer of de merktekens, die u kunt vinden op asarm en alle losse onderdelen wel corresponderen met die van de bus in het wiel. Bij regelmatig gebruik van uw rijtuig, smering minimaal 2 x per jaar uitvoeren. Voel regelmatig tijdens of direct na het rijden of de klot niet warm wordt. Een in goede staat verkerende patent as smeert men met olie, wanneer men met vet smeert heft dit de werking van de olie patentas op.

Een goede originele rijtuig patent as olie is nog steeds verkrijgbaar bij:>> Restauratiecentrum Stolk te Balkbrug

  1. Blokkeer de wielen van het rijtuig aan de linkerkant als men aan de rechterkant gaat smeren en vice versa.
  2. Neem de wielsleutel en draai de klot of stofdop los. Over het algemeen tegen de wijzers van de klok indraaien. Hierna het wiel opkrikken.
  3. Klot, splitpen, buitenste en binnenste moer verwijderen. Voorzichtig! De ene moer heeft een linkse draad de andere een rechtse. In het algemeen de buitenste moer met de klok meedraaien.
  4. Wiel nu voorzichtig naar voren bewegen en let op! De sluitring komt nu los en kan er nu worden uitgehaald.
  5. Verwijder het wiel + de leren ring.
  6. Maak nu alles goed schoon. Let speciaal op het oliereservoir. Dit is een diepe groeve in de asarm en in de bus.
  7. Controleer of de leren ringen niet versleten zijn. Zo ja, vervang ze voor nieuwe. Voor het gebruik een nieuwe leren ring een nacht in de olie leggen.
  8. Plaats nu de achterste leren ring terug op de as. Vul beide oliereservoirs. Schuif met een draaiende beweging het wiel direct op de as. Als het wiel goed op zijn plaatst zit breng dan ook de sluitring terug op zijn plaats.
  9. Nu binnenste moer stellen. D.w.z. vastdraaien met de wielsleutel totdat hij handvast zit, en dan 1 kwartslag terug, dus losser draaien. Controleer of het wiel een vrijloop heeft. Zo niet, opnieuw stellen en nu iets meer dan 1 kwartslag terug draaien. Controleer opnieuw.
  10. Hierna buitenste moer opdraaien. Met de wielsleutel “handvast” aandraaien. Controleer nog eenmaal de vrijloop. Wanneer deze goed, splitpen plaatsen.
  11. Als laatste de klot, met in de kraag een leren ring. Deze vult men schraal half vol met olie. Rustig opdraaien, zodat de lucht tijd heeft er uit komen. Met de wielsleutel vastdraaien.
  12. Krik verwijderen.
  13. Controleer de volgende dag of het wiel geen olie heeft verloren. Vervang eventueel alsnog de leren ringen.

Deze informatie is samengesteld door Restauratiecentrum Stolk te Balkbrug.

Please follow and like us:
Posted in:

5 Comments

  1. Goeden avond.

    Ik heb een vraag op bovenstaande.
    Vaak zie je bij patent assen een klein beetje olie achter uit het wiel lopen tijdens dat het rijtuig stil staat.
    Heb het zelf ook wel eens en vaak is dit per wagen ook verschillend.
    Komt dit door verkeerde olie??
    Of wordt er verkeerd leer voor de achterste ring gebruikt??
    Of komt het door het afstellen??
    Soms denk ik weleens dat het komt doordat de stofmoer te vol zit.
    Klopt het ik heb van verschillende vakmensen gehoord dat de stofmoer eigenlijk niet gevuld hoeft / mag met olie??

    In afwachting van een reactie,

    Bert huis in’t Veld

  2. Het is een veel gehoord probleem. En lijkt niet altijd helemaal 100 % te voorkomen. Het kan inderdaad verkeerde olie zijn, of verkeerde of slecht afsluitende leren ring. Inderdaad moet de stofdop niet te vol gevuld worden. Vul je hem te royaal dan lekt de as om deze overtollige olie kwijt te raken. Maar volgens onze archief gegevens moet er wel degelijk wat olie in de stofdop.

    In oude omschrijvingen staat dat de patentas werkt door middel van een pompwerking. Zou je helemaal geen olie in de stofdop doen dan zou het pomp systeem niet goed kunnen werken en de as van voren te weinig smering hebben.

    Vaak krijg je wat overdruk doordat de omgeving temperatuur oploopt, die overdruk komt eruit. Daar kan je wat lichte lekkage van krijgen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *